Наши публикации

ДАКАЕВ СаьIидбек

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 17:57 Автор: Administrator 23.12.2016 13:13

 

Сан Даймохк!..

 

Сан Даймохк! –

Хьан ву со,

Хьан дегIан

Дагах схьаваьлла.

Цхьа цIий ду,

КIежтуьйсуш,

Вайшиннан

Пхенашкахь кхехкаш.

 

АБОЛХАНОВ Хьаьким

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:10 Автор: Administrator 23.12.2016 13:12

 

БIаьрла лар 

 

Къоман культурехь, литературехь, Iилманехь бIаьрла лар йитина нохчийн зударий

 

Исаева Асет, актриса, Россин Федерацин хьакъйолу артистка, йина 1915-чу шеран сентябрь беттан 5-чу дийнахь Лаха-Неврехь. Нохчийн театран юьхь йолийначарех а, цуьнан юьхь хилла чекхъяьллачарех а цхьаъ ю А. Исаева. I928-чу шарахь дуьйна цо дакъалоцу Яндаров Мохьмада вовшахтоьхначу драмкружкехь. I93I-чу шеран I-чу майхь драмкружокехь Нохчийн пачхьалкхан драмтеатр йича, цигахь болх бан кхайкхинчу I9 артистана юккъехь яра Асет. ХIетахь дуьйна цуьнан дахар, хада йиш йоцуш, Нохчийн театраца дозаделла дара. Дукха ю цо театран сцени тIехь ловзийна ролаш. Цхьатеррачу кхиамца дакъалоцура Кавказерчу авторийн, оьрсийн а, дуьненан а классикийн  пьесаш тIехь хIиттийначу спектаклашкахь. Хьовсархошна дагахь дисинчех ду «Мекхаш-Мирза», «Марнана», «Аршин-Мал-Алан», «КIентий лечу хенахь», «Лийрбоцурш» спектаклашкара ЦIахьпатун, Жанатин, Джанаханан, ненан, Бикатун васташ. Амма актрисин кхоллараллин дахарехь уггаре боккха кхиам лара догIу I.Хамидовн «Бож-Iела» спектаклехь Исаева Асета ловзийна Маймин роль. ХIетахь дуьйна хьовсархойн иэсехь Майма хилла яха йисира Исаева Асет.

Исаева Асет дIакхелхина I97I-чу шеран март беттан 5-чу дийнахь.

 
 

БЕКСУЛТАНОВ Муса

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:25 Автор: Administrator 23.12.2016 13:11

 

 

Дийцахьа, Яхьйа , дийцахьа суна…

 

Ламанца дахар хала хуьлу-кхи, лахенца санна, хьелаш а доцуш, дерриг а шен куьйга даккха дезаш: марс а, мангал а, гуота а, я шо кхаба гуьйре гуьйренна дуьхьал а ца хIуттуш – ялтин цинц ца тоьара, Йоккхачу Нохчийчу чIана вахана ца веъча, цхьацца шира мохь а, дума а эцна, кIина цинцах я мекхан пунтах хийца.

Ялта дерриг а ца охьура, дуо беттанашца бекъний бен, тIаьхьадисина беттанаш а лоьруш.

Хинхьера шеран коьртехь,  сецна йоцуш, хьийзаш хуьлура, бутт батте хьежорца наха кхоьхьучу цу цинцашца.

 Цхьанна хала дара – хьархочунна – дей-буьйсий шенна дIакхехьа.

Хьархо шиъ хуьлура, хийца-хийцалуш, рогI-рогIана: маьркIажехь а кхочура стаг, буьйса юкъал тIехъяьлча а, шайн варрийн кожмаш тIехь кенаI бохьуш, мекхан цинц я хьаьжкIийн тIоьрмиг.

Ялта шен-шенна ахьа дезара, хIоразза а хьера цIан а еш, жIаьло гуй ма-цIандарра, тIаьхьара мотт хьокхуш санна.

 Яхьйас де дайича, буьйса Висхас йоккхура – Яхьйа кхул воккхох вара.

 
 

САРАЛИЕВА Табарик

PDFПечатьE-mail

Обновлено 21.05.2017 07:28 Автор: Administrator 23.12.2016 13:10

 

Йовха пазаташ я ненан йовхо…

 

 

–  Сан нанас юцар сацийчхьана йовха пазаташ ца хилла-кх сан, – боху, пеша уллерчу паднара тIехь Iачу воккхачу стага, шен зудчо юьйцина керла йовха пазаташ кога а юхуш. Пазаташ шатайпа кIайчу басахь ю, бертигаш леккха хьалайовлуш, кIажий, бертиггий можа бос бетталучу тIергIах а йолуш. Пазатийн юцар а цхьа шатайпанчу бустамца ду – цкъа шуьйра лолам, тIаккха готта лолам бохуьйтуш. Леррина, тIебаьлла морса чо куьйгаца дIабижош, бертигаш хьалаозош, цкъа аьтту кога тIехь, тIаккха аьрру кога тIехь дIанисйо воккхачу стага пазаташ. 

– Тхан нанас Тахлас йора-кх тIергIан пазаташ хьовха, каранаш, мангалан куйнаш, пхьуьйшашдоцургаш, бIегIаган чоэш, вертанаш. Кхечу ярташкара а нах лаьттара тхоьгахь. Суна йийриг хIуъа елахь а шатайпана хуьлура. Суна тIехь иза мел гинчо а, «Дуогална санна яхьара суна а», – олура. Тхан нана елакъежара, амма «Дуогална санна» ца нислора цхьанна а, цкъа а.Тахлин пазаташа сан когаш бохбина ца Iара, сан са дохдора цара. Бакъду, Казахстанехь Тахла дIайирзинчул тIаьхьа-м ца хилла ишттанаш. Пазаташ-м дера хилла, хIорш а ма ю, амма сан нанас  еш хилларш санна-м, ца хилла… 

 
 

ЭЛЬДИЕВА Марет

PDFПечатьE-mail

Автор: Administrator 23.12.2016 13:08

 

Я  суна дага ца догIу-техьа?

 

— Нана, суна  дагадогIу,  со  жима йолуш бердах  яхана.  Со чIогIа  лазийна карийча, хьан йоьхна  хьовзар.   Буьйсана со, кагбина пхьаьрс  лозуш йилхича, ахь  суна юххе агIор а яьлла, сан лерехь цхьа гIийла-гIийла узам бира.  Со йоьлхучуьра сецира хIетахь. Цецъяьлла. ХIетахь ца кхетара  стенах цецъяьлла, хIинца хаьа; сан пхьаьрс  хьан даг чохь сайчул а чIогIа лазарх  цецъяьлла хиллера.

 Хьо тхоьгара диканиг даьлча а йоьлхура.  ДагадогIу суна, нана.  Со деша дIахIоьттина, чIогIа самукъадаьлла цIаеъча хьо йилхина.  Цул тIаьхьа ваша деша вахча а.  ТIом болуш  массо а хIуманах девлла дисича, хьайна ас лергах ухку  дашо чIагарш эцча, хьо цкъа йилхира, тIаккха дов дира. Хьайнаш яйна , хьо чIогIа  халахетта хиларна ийцира ас хьуна уьш.  Уьш-м  яккхий а яцара, дукха ахча а ца деллера царах…

 
 

Страница 4 из 103

Яндекс.Метрика