Наши публикации

Даймохк «даго лоькху зурма» яра поэтан

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:28 Автор: Administrator 23.12.2016 12:23

 

Дикаев Мохьмадан – 75 шо

 

Дикаев Мохьмад 1941-чу шеран I-чу сентябрехь Соьлжа-гIалахь вина. БердкIелара цIеяххана вевза пондарча Джунайд ву цуьнан да. Бераллехь дуьйна нохчийн мукъамаша лерса хьистинчу Мохьмада шен «Бекалахь, сан мерз-пондар» стихотворенехь хIара дешнаш алар цундела ларамза дацара:

 

Ас хьоьга къайленаш юьйцу:

Тешаме хьан мерзаш,

Генарчу бераллехь дуьйна

Ойланаш ю хьоьца ийна;

Бекалахь, сан мерз-пондар,

Вайшиннан безаман сийнна.

 

ДАКАЕВ СаIидбек

PDFПечатьE-mail

Обновлено 21.05.2017 07:31 Автор: Administrator 29.08.2016 10:54

 
 

Доьналло гIаттийна цIе

 
Нохчий Республикин хьалхарчу президентан,
Россин Федерацин турпалхочуьнан Кадыров
Ахьмад-Хьаьжин 65 шо кхачарна лерина.
 
 
               1                                                                
Ас  хийла  ладоьгIна,
Тийналлин  йийсарехь,
Дог  дуьзна,  гулъелла
Ойланаш  кегайо.
Бакъдолчу  кху  дешнийн
Йозанийн  дийцарехь,
Цхьа  дош  харц  хиларна,
Цхьа  цуьрриг  кхерац  со.
 
Къонахчуьн  доьналлех,
Дагах  чекхлиттина,
Со  кхета, дош  ала-м
Данне  а атта  дац.
Дог  дуьзна,  ойланийн
Кегарехь  гIиттинарш,
Йозане  ца хIуьттуш,
Со  валарх,  сецалац… 
 
Ца  воллу  со  дешнаш,
Дуьйсина,   дестадеш,
Кахьоькхуш  кIамдина,
Кего  цадевзинарш.
Дерриге  хилла  ду
Ойлано  луьстудерш, -
Кху  лаьттан,  кху  мехкан
Букъ  хьаьшна,  левзинарш…
ХIокху  сан  бакъдолчу
Дийцаран  тешаш  а
Дукхахберш  болуш  бу, -
Баланза  дийна  бу.
Iесачу  къизаллин
Чевнечу  зиэраша,
Шайн  когийн  айрашца
Ца Iебаш,  хьийна  бу…
 
 

БЕКСУЛТАНОВ Муса

PDFПечатьE-mail

Автор: Administrator 29.08.2016 10:53


Юрт, урам, бералла


… уьш бераш дара, кегий бераш, Iахарий санна, цхьаьна кхуьуш, кIант, йоI бохург, дан а доцуш, диъ-пхиъ шеран, цхьана хеннара, цхьаьна уьдуш, ловзуш, хьийзаш, цхьаьна лиэташ, доьлхуш, нанойн дов долуш, цу берийн нанойн, шайн-шайн бер хастош, чохь сецош, къестош…
… сахуьлура, доккха са, малх гIоттуш, Iуьйре, бераш юха а арахьовдуш, юха а дуьйлуш, ловзуш, лиэташ, нанойн дов дуьйлуш, яппарш еш, вовшийн луьйш, шайн бераш чехош, цуьнца-вукхуьнца ма ловза, бохуш, бер хьостуш, тедеш, кампет луш, Iаж, пирянг, ков къуьйлуш, бер лардеш, берана тIера бIаьрг ца боккхуш, садовш, юха буьйса юлуш, малх гIоттуш, де долуш, бераш юха а арахьовдуш, иштта ловзуш, лиэташ, дов долуш, доьлхуш, юха дуьйлуш, йистбIаьрг лелхаш, шаьш техкина цIераш йохуш, шаьш вовшийн техкина цIераш: хьо кхаба – бат йоккхачуьн, муцIара хьач – корта буткъачуьн, виран лергаш – лерг доккхачуьн, пхьагал-ког – астагIчуьн…
 
 

АЛИЕВА Зарина

PDFПечатьE-mail

Автор: Administrator 29.08.2016 10:52

 

 

Цу шерашка, цкъа дайначу…
(цхьана дийцарх ойланаш)

 


 Литературех долчу къамелашкахь сих-сиха хеза: «Нохчийн проза кхуьуш яц, прозехь язъеш кIезиг нах бу», – боху халахетарш. ХIинццалц и къамелаш бакъ хеттехь а, Бексултанов Мусан «Юрт, урам, бералла» цIе йолу дийцар дешча, цIеххьана сан ойла хийцаелира. Мусас тIаьххьара язйинчарех уггар жима дийцар ду иза, цундела дара сан и харжар а,  жимчу дийцаро кхолла йиш йолу яккхий ойланаш йовзийта. 
Литература цхьана, шина стага ца йо, олу Мусас, амма тIетовжа, масал эца, прозехь шаьш зиэн луучунна, муха язъян хьажа и тайпа дийцарш чIогIа оьшу цхьа литературни процесс кхолла. Нохчийн литературина башха дац оцу дийцаран автор Бексултанов Муса хилар я цахилар, коьрта и дийцар хилар ду вайн литературехь, шен керлачу кепаца, яздархочунна карийначу исбаьхьаллин гIирсашца, оццул жимчу дийцарехь цуьнга лацаелла кIорга а, йоккха ойла, цо кхоьллина сирла синхаамаш.
 
 

УСМАНОВ Iарби

PDFПечатьE-mail

Обновлено 20.05.2017 18:29 Автор: Administrator 29.08.2016 10:51

 
 

 Рицкъанаш къасто Iин

 
  Бекара пондар. Боьлхура кехат-пондар. Зевне-сингаттамечу цуьнан озо, цкъа бертаза дIавуьгура гена пана махка, тIаккха, айвой, хьалавоккхура лаьмнийн баххьашка, карзахдаьлла са, йийсаре лоций, даржадой, дIахьора шерачу аренашкахула. Цуьнга ладугIуш, тап-аьлла, дIатийнера БелгIатой - эвларчу Эламирзин хIусамехь болчу синкъерамехь мел верг, жима а, воккха а. Ла ца дугIийла а дацара, пондар локхуш ерг говза пондарча Марем хилча, иза хьена-мила ю массарна а хууш хилча, муххале а. Детица кхелина исбаьхьа кехат-пондар, шен озах боккхабеш санна, ловзуш, бекара Мареман хазачу куьйгашкахь. ДIатийнера нах, хелхаран бал сацийна, тхьамдано: «ЛадугIу йиш лакхахьа вайна, Марем»,– аьлла, цуьнан цIе яьккхичхьанна. Амма, цхьа а ца кхетара оцу эшарх, Гада санна. Цхьаьнна а дагах ца кхетара иза, кхунна санна. Оцу эшаран мукъамехь шера схьахезара кхунна шен кийра сийна алу йиллина дешнаш.  «Алаза делара уьш, хазаза велара со, байттамал, - ойла йора хIокхуо хIинца а, – цхьа догдохийла-ха ярий хIетталц!»
     «... Доккха Iин ду вайшинна юккъехь,
    Цкъа а вайшиъ вовшашна
 
 

Страница 7 из 103

Яндекс.Метрика